Tại hội nghị, hàng loạt ý kiến đã được các đại biểu dẫn chứng cho sự thiếu chuyên nghiệp và không hiệu quả của cách làm xúc tiến đầu tư lâu nay.

Phối hợp quá kém

Dẫn chứng tiếp theo mà ông Dũng đưa ra là việc một địa phương nọ đi kêu gọi đầu tư nước ngoài cho một dự án, nhưng khi nhà đầu tư nước ngoài đến thì bảo lĩnh vực đó ưu tiên cho doanh nghiệp trong nước làm…

Không ai phủ nhận được số vốn đầu tư nước ngoài đăng ký khổng lồ chín tháng đầu năm 2008 xấp xỉ 60 tỉ USD một phần nhờ công tác xúc tiến đầu tư phát huy hiệu quả. Nhưng cũng rất nhiều đại biểu cho rằng hoạt động này còn yếu nhiều mặt trong việc liên kết, thậm chí các địa phương còn cạnh tranh nhau không lành mạnh, không định hướng, dẫn đến các nơi đều thu hút dự án thép, khu nghỉ mát, sân golf và bây giờ là các nhà máy lọc dầu…

Không thu hút bằng mọi giá

Vấn đề chọn lọc dự án đầu tư đã trở nên thời sự hơn trước những bài học về ô nhiễm môi trường. Ông Phan Hữu Thắng - cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài - cho rằng việc thu hút đầu tư nước ngoài đã qua giai đoạn mới nên hoạt động xúc tiến đầu tư phải chuyển sang thế chủ động hơn trong mời gọi các dự án đầu tư. “Các địa phương phải dựa vào quy hoạch của quốc gia, của vùng và của địa phương mình để chủ động mời gọi những dự án phù hợp theo định hướng phát triển của mình. Đồng thời phải biết dũng cảm từ chối những dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, tác động xấu đến xã hội” - ông Thắng nhấn mạnh.

Đồng quan điểm này, ông Lâm Quang Minh - giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư Đà Nẵng - chia sẻ: “Để không phải trả giá quá đắt cho tương lai, Đà Nẵng vừa qua đã mạnh dạn từ chối nhiều dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường”. Nhận xét về những dự án có số vốn hàng chục tỉ USD, ông Minh lưu ý các địa phương nên cân nhắc thận trọng xem hạ tầng cơ sở của mình cùng với nhiều yếu tố khác để không quá hồ hởi trước những siêu dự án đó. Bởi theo ông Minh, dù là thuốc bổ mà uống nhiều quá hoặc uống không đúng đều nguy hiểm.

Phải sát cánh nhà đầu tư

Với xúc tiến đầu tư chuyên nghiệp, công tác không chỉ dừng lại đến mức cấp giấy phép là xong mà phải sát cánh trong suốt quá trình hoạt động của nhà đầu tư.

Theo ông Lê Hữu Quang Huy - giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư khu vực miền Trung, nếu không đeo bám, hỗ trợ nhà đầu tư từ A-Z sẽ khó thành công trước tình hình cạnh tranh ngày càng gay gắt. Ông Huy cho rằng công tác xúc tiến đầu tư trong giai đoạn mới này phải gồm cả việc hỗ trợ để dự án thực hiện giải ngân hiệu quả.

Còn theo ông Phan Hữu Thắng, không phải ngay từ ban đầu nhà đầu tư nào cũng đều đáp ứng phù hợp với những yêu cầu chúng ta đặt ra, nên trước hết phải xác định họ là ai, tiềm năng của họ có đáp ứng được như chúng ta nghĩ, đảm bảo với mục tiêu của chúng ta... Trên cơ sở đó, người làm xúc tiến đầu tư lựa chọn và làm sao cho hài hòa được giữa nhu cầu của nhà đầu tư với mục đích phát triển của ta.

Trước những yêu cầu mới về thu hút đầu tư nước ngoài, ông Thắng cho biết cuối năm nay lần đầu tiên Bộ Kế hoạch - đầu tư sẽ gửi đi một loạt cán bộ chuyên trách làm công tác xúc tiến đầu tư tại các cơ quan ngoại giao của VN ở các nước như Mỹ, Pháp, Nhật Bản, khu vực Trung Đông… Những cán bộ này không chỉ tìm kiếm dự án đầu tư tốt mà sẽ còn là những người lính tiên phong ngăn chặn ngay từ đầu những dự án đầu tư “bánh vẽ”.

L.N.MINH - Tuoitre Online